Wygląda na to, że Stany Zjednoczone nie są już dla Polaków wymarzonym kierunkiem emigracji. Z sondażu CBOS przeprowadzonego na zlecenie „Dziennika Gazety Prawnej” z okazji 250. rocznicy powstania USA wynika, że na przeprowadzkę za ocean zdecydowałoby się obecnie jedynie 11.7 proc. badanych.
Europa przed USA
Znacznie większą popularnością cieszą się państwa Europy zachodniej, które jako potencjalne miejsce zamieszkania wskazało 42.3 proc. respondentów. Kolejne 18.6 proc. wybrałoby inne kraje świata, a 6.3 proc. postawiłoby na państwa Dalekiego Wschodu, takie jak Japonia czy Korea Południowa.
„Dziennik Gazeta Prawna” zwraca uwagę, że Stany Zjednoczone, przez dekady postrzegane jako symbol „amerykańskiego snu”, wyraźnie straciły na atrakcyjności jako kierunek emigracji.
Koniec amerykańskiego snu
Przez lata wyjazd do USA był dla wielu Polaków symbolem życiowego awansu, szansą na wyższe zarobki i lepsze życie. Dziś ten obraz wyraźnie się zmienia.
Według portalu gazeta.pl, z analiz Polskiego Instytutu Ekonomicznego opartych na danych GUS, wynika, że Stany Zjednoczone coraz częściej stają się miejscem, z którego Polacy wracają do kraju. Przełom nastąpił po kryzysie finansowym z lat 2007-2009. W 2016 roku po raz pierwszy odnotowano dodatnie saldo migracji na pobyt stały między Polską a USA, co oznaczało, że więcej osób przyjechało ze Stanów do Polski, niż wyjechało z Polski za ocean.
To znacząca zmiana w porównaniu z końcówką PRL. W latach 1986-1987 saldo migracji do USA wynosiło około minus 2.9 tys. osób rocznie, a Ameryka była jednym z najważniejszych kierunków wyjazdu „po lepsze życie”.
Polska dogania Zachód
Eksperci wskazują, że jedną z przyczyn spadku zainteresowania emigracją do USA jest zmniejszający się dystans ekonomiczny między Polską a Stanami Zjednoczonymi.
Według danych PIE, na które powołuje się portal gazeta.pl, relacja przeciętnego wynagrodzenia w Polsce do wynagrodzenia w USA wzrosła z 37.6 proc. w 1995 roku do 53.3 proc. w 2024 roku. Jeszcze wyraźniej widać to w przypadku dochodu gospodarstw domowych, gdzie wskaźnik Polska-USA zwiększył się z 28.5 proc. do 55 proc.
Znaczenie mają również koszty życia. W Polsce edukacja i opieka zdrowotna są znacznie mniej obciążające finansowo niż w Stanach Zjednoczonych, co sprawia, że przewaga amerykańskich zarobków nie przekłada się już na tak dużą różnicę w poziomie życia jak przed laty. Ważną role odgrywają też bezpieczeństwo i szeroko rozumiana jakość życia, również oceniane wyżej w Polsce niż w USA.
Wyjazdy i powroty
Dane za 2025 rok pokazują też, że emigracja z Polski nie ma już charakteru masowego odpływu w jedną stronę. Tradycyjnymi kierunkami pozostają przede wszystkim kraje europejskie, w tym Niemcy, Wielka Brytania czy Holandia. Trend ten potwierdza, że dla emigrantów z Polski obecnie to Europa, a nie Stany Zjednoczone, pozostaje najatrakcyjniejszym miejscem do życia i pracy. Trzeba jednak pamiętać, że w tych danych odzwierciedlenie znajdują jedynie zarejestrowane wyjazdy stałe, czyli przypadki wymeldowania z pobytu stałego w Polsce w związku z wyjazdem za granicę. Dane nie obejmują wszystkich osób wyjeżdżających czasowo do pracy, na studia czy bez formalnego wymeldowania.
Co ciekawe, migracja obecnie nie jest już tak jednostronna jak we wczesnych latach dwutysięcznych, tuż po wejściu Polski do Unii Europejskiej. Z danych wynika, że w Niemczech i Holandii odnotowano w 2025 roku więcej powrotów lub wyjazdów Polaków niż nowych przyjazdów.
USA? Tak, ale na chwilę
Polacy nie postrzegają Stanów Zjednoczonych jako idealnego miejsca do życia, ale wielu z nich mimo wszystko chętnie odwiedziłoby mityczną Amerykę… jako turyści.
W badaniu Rankomat.pl z 2023 roku zapytano Polaków, gdzie chcieliby spędzić wymarzone wakacje, gdyby nie musieli przejmować się kosztami. I to właśnie USA zajęły pierwsze miejsce z wynikiem 13 proc. Kolejne były Malediwy i Hiszpania – po 7 proc. Publikacja wiązała atrakcyjność Stanów ze znajomością amerykańskiej kultury z filmów, telewizji i muzyki.
Jak wynika z danych amerykańskiego National Travel and Tourism Office w 2025 roku do Stanów Zjednoczonych przyjechało (na co najmniej jedną noc) ponad 383 tys. mieszkańców Polski. W przeciwnym kierunku ruch był znacznie większy – Polska, jak podaje strona gov.pl, odnotowała blisko 713 tys. przyjazdów turystycznych mieszkańców USA, o ponad 11 proc. więcej niż rok wcześniej – ale statystyki te obejmują również Polonię amerykańską odwiedzającą rodzinę i znajomych w Polsce.
Zestawienie tych badań daje interesujący obraz: Polacy nadal generalnie dobrze postrzegają USA, kojarząc je z pieniędzmi, możliwościami i kulturą znaną z filmów. Stany są krajem, który wielu Polaków chciałoby odwiedzić, ale tylko co dziesiąta osoba rozważałaby zostanie w USA na stałe.
opr. WEM
