niedziela, 3 lipca, 2022
Strona głównaDziałyZwyczajeUrok ludowego tańca

Urok ludowego tańca

Pasjonaci mogą je podziwiać bez końca, niedoceniający – okładać kpiną, zniżając tę sztukę do niskiej, wiejskiej zabawy. Niezależnie od gustu, każdy przyznać powinien, że ranga tańców wywodzących się z tradycji ludu jest duża, to dziedzina pełna historii, kolorytu, dynamiki, radości. Odzwierciedla dzieje kultur różnych rejonów kraju.

Tańce ludowe należą do polskiego dziedzictwa kulturalnego. Fot. Mazowsze

Tańce ludowe dały początek tańcom narodowym. W trakcie rozwoju historycznego zmieniał się ich charakter, ale zachowały cechy typowe dla regionu, z którego się wywodzą. Pierwsze informacje o ich istnieniu zawarte w zachowanych nutach, pamiętnikach, kronikach sięgają wieku XV, a nawet wcześniej. W czołówce tańców najbardziej charakterystycznych dla Polski są: krakowiak, polka, polonez, mazur, oberek i kujawiak. Ponadto jest szereg mniej znanych tańców ludowych, które w większości odeszły w zapomnienie.

Krakowiak

Uważany jest za najstarszy taniec narodowy, bowiem znany był już i tańczony w czasach Władysława Jagiełły, a w XVI i XVII wieku zyskał niezwykłą popularność wśród szlachty. To żywy taniec z okolic Krakowa, wykonywany w parach. Utwory muzyczne oparte na ludowym krakowiaku stworzyli, m.in. Fryderyk Chopin – Krakowiak op. 14 na fortepian i orkiestrę (1828), Ignacy Paderewski – Krakowiak fantastyczny, Karol Szymanowski – Krakowiak na fortepian.

Polka

Szybki, żywy, skoczny i radosny taniec, rozpowszechniony na całym świecie. Wbrew nazwie powstał u naszych południowych sąsiadów, a nie nad Wisłą. Wywodzi się z Czech, a wskazuje na to między innymi jego nazwa wywodząca się z czeskiego słowa pulka, czyli półkole, półkrok. Słowo to odnosi się do charakterystycznego kroku tańca, który jest bardzo szybki, żywy, skoczny i radosny. Polka jest tańcem wirowym, tańczonym w parze, po obwodzie koła i w zasadzie nieposiadającym żadnych figur.

Oberek

Ten taniec zwany jest też obertasem, obyrtanym, zawijaczem. To najszybszy z tańców narodowych. Pierwsze wzmianki o „obertasie” pochodzą z wieku XVII. Oberek jest niewątpliwie najbardziej żywiołowy z tańców. Jego nazwa wywodzi się od obracania (obertania) i sugeruje sposób, w jaki się go wykonuje. Pary wirują po linii koła, pokonując przestrzeń wokół siebie. Oprócz energicznych obrotów, charakterystyczne dla oberka są także przytupy i zmiana partnerów w trakcie tańca. Temu tańcowi często towarzyszyły przyśpiewki i okrzyki.

Kujawiak

Wywodzi się z kujawskich obrzędów weselnych. Jego nazwa po raz pierwszy pojawiła się w 1827 roku. Ludowe nazwy tego tańca to śpiący i kolebany. Kroki taneczne oparte są głównie na łagodnym chodzie i obrotach, jedynie muzyczne akcenty na koniec frazy podkreślane są przez mocniejsze przytupywania. Melodia tego tańca odzwierciedla ponoć kujawski krajobraz – szeroki i spokojny. Ruchy taneczne są wolne, posuwiste, pary spokojnie się obracają i lekko kołyszą. Najstarsze opracowanie kujawiaka pochodzi z ok. 1830 r. Znane są opracowania, m.in. Henryka Wieniawskiego.

Mazur

To taniec w żywym tempie. Jego nazwa pochodzi od regionu Mazowsze, w którym od dawna na wsi tańczono na wiejskich zabawach mazurki. Łączy go podobieństwo z mazurkiem i oberkiem. Mężczyzna prowadzący w mazurze to wodzirej. W zależności od wielkości sali mazura tańczy się z odpowiednim zestawem figur, o nazwach okrężna, namiotowa, łańcuchowa, arkadowa. Utwory wykorzystujące charakterystyczne cechy mazura komponowali, m.in.: Stanisław Moniuszko – mazur z opery „Halka”, mazur z opery „Straszny dwór”, Fryderyk Chopin, Aleksander Zarzycki.

Polonez

Wiekiem jest zbliżony do krakowiaka. Pochodzi od tańca zwanego chmielowym. W zależności od regionu znany był jako: chodzony, pieszy, starodawny, łażony, mijany, dreptany, wolny, okrągły, powolny, gęsi, wielki lub po prostu taniec polski. Tańczony był przez lud wiejski i drobną szlachtę w czasie wesel, podczas oczepin. Z czasem przyjął się również na dworach, początkowo jako forma parady szlachty przed królem. A około XVII w. stał się reprezentacyjnym tańcem narodowym. Polonez to taniec dostojny i powolny.

Halina Kossak

spot_img

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here

Poprzedni artykułPolskie winnice
Następny artykułWakacje w górach czy nad morzem?

Najpopularniejsze

Ostatnio dodane

- Advertisment -