W Bostonie 14 maja odbyło się pierwsze formalne spotkanie Polish Professionals in Boston – inicjatywy skupiającej przedstawicieli lokalnej Polonii rozwijających kariery zawodowe w jednym z najważniejszych ośrodków innowacji na świecie. Wydarzenie miało charakter inauguracyjny i zapowiada dalszy rozwój organizacji, która do tej pory funkcjonowała głównie jako platforma comiesięcznych spotkań networkingowych. Gościem inauguracji była prof. Aleksandra Przegalińska, a tematem rozmowy – pytanie, czy sztuczna inteligencja może być toksyczna.
Wystąpienie ekspertki
Prof. dr hab. Aleksandra Przegalińska to filozofka sztucznej inteligencji, kulturoznawczyni i publicystka, prorektor ds. innowacji i AI w Akademii Leona Koźmińskiego w Warszawie. Profesor Przegalińska od lat uczestniczy w międzynarodowej debacie dotyczącej rozwoju i etyki sztucznej inteligencji, łącząc perspektywę akademicką z praktycznym wpływem na biznes i politykę technologiczną. Obecnie pracuje także jako Senior Visiting Fellow w Center for Labor and Just Economy w Harvard Law School.
Tematem jej wystąpienia było pytanie: „Czy AI może być toksyczna?”. Już sam wybór tematu dobrze oddawał charakter spotkania – nie chodziło wyłącznie o zachwyt nad nowymi technologiami, ale o próbę zrozumienia ich konsekwencji dla rynku pracy, edukacji i codziennego funkcjonowania profesjonalistów.
Miasto innowacji
Boston jest jednym z najważniejszych centrów technologicznych w Stanach Zjednoczonych. To miasto znane z uczelni, laboratoriów, firm biotechnologicznych i dynamicznego rynku startupów. Według przedstawionych podczas spotkania danych region należy również do liderów finansowania venture capital dla firm rozwijających sztuczną inteligencję.
Ten sam rozwój, który napędza gospodarkę, rodzi jednak poważne pytania. W raporcie Tufts University z marca 2026 roku wskazano, że konsekwencje rozwoju AI mogą szczególnie dotknąć pracowników o wysokich kwalifikacjach i wysokich zarobkach, m.in. programistów, analityków oraz specjalistów z sektora finansowego. Według cytowanych szacunków zagrożonych może być nawet 9,3 miliona etatów w USA, a potencjalne straty dla gospodarstw domowych mogą sięgać setek miliardów dolarów rocznie.
Boston znajduje się więc w szczególnej sytuacji. Z jednej strony korzysta z przewagi technologicznej i przyciąga inwestycje. Z drugiej – jako jeden z najbardziej innowacyjnych regionów może odczuć skutki automatyzacji szybciej niż inne części kraju. W tym kontekście rozmowa o AI nie jest abstrakcyjną debatą akademicką, lecz dotyczy realnych decyzji zawodowych, edukacyjnych i społecznych.
Nie tylko narzędzie
Profesor Przegalińska zwróciła uwagę, że sztuczna inteligencja nie jest już wyłącznie narzędziem służącym do generowania tekstu czy prowadzenia rozmowy. Coraz większe znaczenie mają modele agentywne, czyli takie, które mogą nie tylko odpowiadać na polecenia, ale także wykonywać określone działania. To właśnie ten etap rozwoju AI budzi dziś szczególne kontrowersje.
Jednym z najważniejszych problemów jest zjawisko określane jako „deskilling”, czyli stopniowa utrata umiejętności wskutek nadmiernego polegania na technologii. Jak wskazywała prelegentka, bezrefleksyjne korzystanie z AI może prowadzić do sytuacji, w której użytkownik przestaje samodzielnie analizować, pisać, rozwiązywać problemy i podejmować decyzje.
Z tego powodu coraz większe znaczenie ma pytanie nie tylko o to, co AI potrafi zrobić za człowieka, ale także o to, jak może wspierać jego rozwój. Profesor Przegalińska mówiła o potrzebie tworzenia modeli, które nie wyręczają użytkownika, lecz prowadzą go przez proces myślenia. Taki model miałby działać w sposób sokratejski – zadawać pytania, wskazywać kierunki i pomagać w samodzielnym dochodzeniu do odpowiedzi.
Badania prowadzone przez zespół profesor Przegalińskiej wskazują, że wielu profesjonalistów woli kontakt z wymagającym, krytycznym narzędziem niż z modelem, który natychmiast podaje gotowe rozwiązanie. Taka „surowsza” forma wsparcia może okazać się bardziej wartościowa, jeśli celem jest nie tylko wykonanie zadania, ale zachowanie kompetencji i rozwój użytkownika.
Europejska odpowiedź
Podczas spotkania była również mowa o europejskich próbach odpowiedzialnego wdrażania sztucznej inteligencji. Jednym z przykładów jest inicjatywa EUonAIR – sojusz uczelni z kilkunastu krajów, finansowany przez Komisję Europejską w ramach programu Erasmus+. Projekt, współkoordynowany przez prof. Przegalińską i prof. Izabelę Grabowską, koncentruje się na odpowiedzialnej integracji AI w edukacji wyższej.
To ważny wątek również dla środowisk polonijnych. Wiele osób mieszkających za granicą pracuje w branżach, które już dziś odczuwają wpływ automatyzacji. Dotyczy to nie tylko sektora technologicznego, ale także finansów, mediów, edukacji, administracji, marketingu i usług profesjonalnych. Dla Polaków budujących kariery w USA pytanie o AI staje się więc pytaniem o przyszłość pracy, kwalifikacji i konkurencyjności.
Polski głos
Pomysłodawczynią Polish Professionals in Boston jest Aneta Waldon, dyrektor finansowa w międzynarodowej firmie, od lat zaangażowana w życie Polonii za granicą. Czternaście lat temu założyła Polish Professionals in Madrid – organizację, która rozwinęła się w prężne środowisko liczące około 600 członków. W 2020 roku stowarzyszenie zostało uhonorowane nagrodą „Orzeł Gospodarczy Polonii Świata”, przyznawaną przez Forum Gospodarcze Polonii Świata firmom i organizacjom promującym Polskę poza granicami kraju.
Po przeprowadzce do Bostonu Waldon postanowiła przenieść sprawdzony model na grunt amerykański. Polish Professionals in Boston ma być miejscem spotkań, wymiany doświadczeń i budowania sieci kontaktów między polskimi specjalistami działającymi w Nowej Anglii. W planach są warsztaty, panele dyskusyjne oraz spotkania z przedstawicielami nauki, biznesu i życia publicznego.
Inauguracja z udziałem prof. Aleksandry Przegalińskiej była mocnym początkiem tej działalności. Pokazała, że Polonia w Bostonie chce rozmawiać nie tylko o integracji i kontaktach zawodowych, ale także o najważniejszych wyzwaniach współczesności. W mieście, które współtworzy przyszłość sztucznej inteligencji, pytanie o jej wpływ na człowieka, pracę i edukację nie może czekać.
Karolina Serres
