W dniach 27-30 października 2022 r. w Wilnie w Domu Kultury odbyły się obchody 25-lecia Stowarzyszenia Inżynierów i Techników Polskich imienia św. Rafała Kalinowskiego na Litwie.
Przerwana historia
Historia stowarzyszenia na Litwie zaczęła się kilka dekad przed uzyskaniem przez Polskę niepodległości w 1918 roku. Już w 1893 r. w Wilnie odbywały się spotkania kółek techników, a w 1905 r. z inicjatywy inżynierów Władysława Malinowskiego i Wiktora Niewodniczańskiego zostało założone Stowarzyszenie Techników Polskich w Wilnie. Ożywioną działalność stowarzyszenia przerwała II wojna światowa. Czasy powojenne i warunki polityczne nie pozwalały w pełni odrodzić się organizacji. Dopiero w 1996 r. grupa inicjatywna złożona z kilkunastu polskich inżynierów ponownie – po upływie prawie 60 lat – założyła Stowarzyszenie Techników i Inżynierów Polskich na Litwie. Pierwszym prezesem stowarzyszenia został znany działacz polonijny na Litwie inż. Jan Andrzejewski. Stowarzyszenie aktywnie włączyło się w nurt działalności zawodowej i kulturalnej Polaków na Litwie, organizując szereg konkursów, m.in. wybory inżyniera roku, techniczne konferencje i spotkania branżowe, międzynarodowe sympozja, m.in. „POLACY RAZEM”. Do dzisiaj bardzo aktywnie wspierana jest inicjatywa motywacji polskiej młodzieży z Wileńszczyzny do studiowania na polskich uczelniach.
Owocna współpraca
Stowarzyszenie na Litwie utrzymuje ścisłe kontakty z organizacjami inżynierskimi zarówno w Polsce, jak i na świecie. Delegacja Stowarzyszenia Polskich Techników i Inżynierów na Litwie uczestniczyła w uroczystych obchodach jubileuszu 60-lecia i 75-lecia Polonia Technica w Nowym Jorku. Delegaci stowarzyszenia zostali wyróżnieni medalami 60-lecia, medalem im. Tadeusza Kościuszki oraz dyplomami uznania. Oba stowarzyszenia prowadzą stałą wymianę informacji o swojej działalności. Członkowie Polonia Technica z USA biorą udział w seminariach organizowanych przez litewskie stowarzyszenie. Platformą spotkań są także kolejne Światowe Zjazdy Polskich Inżynierów organizowane co trzy lata przez NOT i Politechniki w Polsce.
Stowarzyszenie Techników i Inżynierów na Litwie współpracuje z wieloma sekcjami Naczelnej Organizacji Technicznej. Od 2005 r. STIP zostało członkiem Europejskiej Federacji Polonijnych Stowarzyszeń Naukowo-Technicznych. Inżynierowie z Litwy uczestniczą aktywnie w Światowych Zjazdach Polskich Inżynierów. Widocznym rezultatem światowej polonijnej współpracy są częste wizyty wielu rodaków ze świata do historycznego Wilna.
Gesty przyjaźni
Spotkanie jubileuszowe z okazji 25-lecia STIPL, które odbyło się w dniach 27-30 października w Domu Kultury w Wilnie, zgromadziło wielu znamienitych gości. Uroczystość swoją obecnością zaszczycili: rektor Politechniki Białostockiej prof. Marta Kosior-Kazberuk, przedstawiciele zaprzyjaźnionych stowarzyszeń z Litwy i Polski oraz z USA w osobie znanego działacza polonijnego mgr. inż. Janusza Zastockiego, prezesa honorowego Polonia Technica. Prezes Janusz Zastocki wyróżnił działaczy litewskiego stowarzyszenia honorową odznaką Polonia Technica. W imieniu stowarzyszenia Polonia Technica wręczył także historyczną brązową tablicę pamiątkową oraz przedstawił okolicznościowy list od dr. Janusza Romańskiego – prezesa honorowego Polonia Technica z życzeniami pomyślnych obrad dla uczestników jubileuszu wraz z zapewnieniem o kontynuacji inżynierskiej współpracy pomiędzy Litwą i Ameryką.
Ważkie dyskusje
W ramach obchodów jubileuszu została zorganizowana konferencja naukowa pod hasłem „Wdrożenie innowacyjnych technologii w gospodarce”, podczas której wygłoszono szereg referatów technicznych. Mgr inż. Janusz Zastocki przedstawił temat „Wodór – nowoczesne źródło energii i perspektywy zastosowania”. W podsumowaniu konferencji dyrektor Domu Kultury Polskiej Artur Ludwikowski przedstawił plan rozbudowy tego obiektu wraz z koncepcją profesjonalnego studia telewizyjnego TVP w Wilnie.
W dalszej części spotkania przybyli goście składali jubileuszowe życzenia i gratulacje na ręce obecnego prezesa stowarzyszenia inż. Arnolda Piotrowicza i głównego organizatora uroczystości inż. Henryka Falkowskiego. Goście obchodów 25-lecia Stowarzyszenia Techników i Inżynierów na Litwie zostali uhonorowani jubileuszowymi medalami STIP na Litwie prezentującymi wizerunek pierwszego założyciela Stowarzyszenia Techników Polskich w Wilnie inż. Wiktora Niewodniczańskiego.
Jubileuszowy bankiet
Uroczyste spotkanie zakończyło się uroczystym bankietem. W czasie bankietu inż. Aleksander Śnieżko zaprezentował wiersz swojego autorstwa pt. „Inżynierom Jubilatom”, którego fragment warto przytoczyć:
„Rozpaliliście wiedzy kaganek
Ileż przetrwał i wiatrów i burz!
Kiedy kraj na postępu tor stanie,
Inżynierem być-zaszczyt dziś już”.
W kolejnym dniu w ramach obchodów jubileuszu została zorganizowana wycieczka po Wilnie. Zwiedzano Cmentarz na Rosie, Mauzoleum Marszałka Józefa Piłsudskiego, Cmentarz Benedyktyński, Cmentarz Wojskowy, kościół św. Piotra i Pawła oraz pałac w Werkach. Odbyła się msza święta w kościele Świętej Teresy oraz zbiorowa modlitwa uczestników jubileuszu pod Ikoną Matki Boskiej Ostrobramskiej.
Na zakończenie jubileuszowych uroczystości zostało podjęte przesłanie polonijne dla rozwoju Polonii na świecie i dobra ojczyzny – Polski.
opr. Janusz Zastocki, Janusz Romański
