Wielu z nas bez zastanowienia klika przycisk „Kup teraz”, przeglądając oferty na ulubionych stronach internetowych. Co w przypadku, gdy ta niesamowita okazja to oszustwo mające na celu kradzież twoich danych osobowych? Wraz z rozwojem technologii zakupy online stały się codziennym nawykiem – podobnie jak poranna kawa, mycie zębów czy sprawdzanie wiadomości. Dlatego równie ważne jest, by ostrożność w internecie również stała się naszym nawykiem!
Zagrożenia związane z zakupami online
Pandemia COVID-19 spowodowała wzrost liczby osób dokonujących zakupów online, zwłaszcza na stronach sklepów odzieżowych. Według Annual Retail Trade Survey (ARTS) sprzedaż e-commerce wzrosła o 43% w pierwszym roku pandemii. W tym czasie ogromną popularność zyskały serwisy typu Boohoo, Cider, Rihoas czy Shein, które na całym świecie oferują modne, designerskie ubrania w przystępnych cenach.
Niestety oszuści nie próżnują i często są o krok przed nami. Podszywają się pod znane sklepy internetowe, by wyłudzić nasze dane. Mogą to robić na kilka sposobów:
- kradzież danych karty płatniczej – jeśli korzystasz z karty debetowej, oszuści mogą uzyskać dostęp do twojego konta bankowego,
- kradzież danych osobowych i finansowych – dane przechowywane na twoim komputerze lub telefonie mogą trafić na czarny rynek i być wielokrotnie odsprzedawane,
- kradzież tożsamości – cyberprzestępcy mogą przejąć twoje konto, zainfekować urządzenie złośliwym oprogramowaniem i uzyskać jeszcze bardziej nieograniczony dostęp do twoich danych. Posiadając te informacje, mogą otworzyć konta bankowe, zaciągnąć kredyt lub robić zakupy na twoje nazwisko.
Jak rozpoznać fałszywe strony internetowe?
Oszuści często tworzą strony, które łudząco przypominają autentyczne sklepy. Oto kilka sposobów jak je rozpoznać, zanim będzie za późno:
- sprawdź adres URL – bezpieczna strona zawsze zaczyna się od „HTTPS”; zwróć uwagę na literówki i błędy gramatyczne w adresie,
- zwróć uwagę na wygląd strony – prawdziwe sklepy inwestują w profesjonalny design; strony o przestarzałym wyglądzie i niskiej jakości grafikach mogą być fałszywe,
- poszukaj danych kontaktowych – wiarygodne sklepy podają adres, numer telefonu i e-mail do obsługi klienta,
- uważaj na podejrzane oferty – jeśli strona oferuje luksusowe produkty za ułamek ich rynkowej wartości bądź ostrożny – porównaj ceny w wiarygodnych źródłach.
Shein, jeden z popularnych sklepów internetowych, padł ofiarą oszustów podczas pandemii. Powstała wówczas fałszywa strona sheingonline.shop, która do złudzenia przypominała oryginalny sklep. Choć ta fałszywa witryna już nie istnieje, jej przykład pokazuje, jak łatwo można paść ofiarą oszustwa.
Jak zabezpieczyć się przed oszustami?
- Sprawdź wiek domeny – na stronie WHOIS (whois.com) możesz sprawdzić, jak długo istnieje dana strona. Nowo zarejestrowane domeny mogą być podejrzane.
- Korzystaj z bezpiecznych metod płatności – unikaj przelewów bankowych i kart podarunkowych. Zamiast tego używaj kart kredytowych z ochroną przed oszustwami lub bezpiecznych metod płatności, na przykład PayPal.
- Sprawdź opinie klientów – brak recenzji lub same pozytywne komentarze bez szczegółów mogą być podejrzane. Wpisz w wyszukiwarkę nazwę sklepu i słowa „oszustwo” lub „scam”, by sprawdzić, czy ktoś zgłaszał problemy.
- Zainstaluj oprogramowanie zabezpieczające – może ono blokować dostęp do fałszywych stron i chronić twoje dane.
Co zrobić, jeśli padłeś ofiarą oszustwa?
Zakupy online powinny być wygodne i bezpieczne. Jeśli jednak stałeś się ofiarą oszustwa lub kradzieży tożsamości, skorzystaj z dostępnych rozwiązań:
- zgłoś oszustwo na ReportFraud.ftc.gov – wiodącej platformie do zgłaszania nieuczciwych praktyk,
- zwróć się do Federalnej Komisji Handlu (FTC) – zgłoś kradzież tożsamości na identitytheft.gov lub pod numerem 1-877-438-4338,
- skontaktuj się z bankiem – jeśli podejrzewasz, że ktoś uzyskał dostęp do twoich danych finansowych.
Warto także zgłosić oszustwo do Departamentu Ochrony Konsumentów, dzwoniąc pod numer 860-713-6050 lub wysyłając e-mail na adres DCP.complaints@ct.gov.
Podziel się wiedzą!
Oszustwa internetowe stają się coraz bardziej wyrafinowane. Zachowując czujność i stosując się do zasad bezpieczeństwa – sprawdzając adresy stron, weryfikując sprzedawców i korzystając z bezpiecznych metod płatności – możemy uchronić siebie i innych przed stratami finansowymi. Udostępnij te wskazówki bliskim i znajomym, aby zwiększyć ich świadomość i zmniejszyć ryzyko oszustwa w sieci.
Aby dowiedzieć się więcej o Departamencie Ochrony Konsumentów, odwiedź naszą stronę internetową: www.ct.gov/dcp
Abbygail Shaw
Stażystka ds. edukacji i pomocy społecznej
Departament Stanu Connecticut ds. Ochrony Konsumentów
