Indyk, ziemniaki, sos żurawinowy, ciasto dyniowe i cała rodzina przy stole. Święto Dziękczynienia kojarzy się z obfitością, ale przed tegorocznym świętem wiele amerykańskich rodzin dokładniej przygląda się rachunkom. Nowe analizy wskazują, że niektóre tradycyjne produkty wyraźnie podrożały. Dlaczego koszyk na świąteczną kolację może drożeć szybciej niż żywność ogółem?

Wysoki rachunek
Na początku listopada ekonomista z Auburn University Wendiam Sawadgo przedstawił wyliczenia na podstawie danych Departamentu Rolnictwa (USDA). Koszt przykładowego koszyka produktów na Thanksgiving oszacował na 75.08 dolara, wobec 68.38 dolara rok wcześniej. To wzrost o blisko 10 procent. Porównano ceny z pierwszych trzech pełnych tygodni października 2025 i 2026 roku.
Ten wynik może zaskakiwać. Według Bureau of Labor Statistics żywność kupowana do domu była we wrześniu 2026 roku droższa o 1.8 procent niż rok wcześniej. W październiku ceny artykułów spożywczych w sklepach wzrosły o kolejne 0.4 procent względem września, po uwzględnieniu sezonowości. USDA prognozuje natomiast, że w całym 2026 roku średnie ceny żywności do przygotowania w domu wzrosną o 2.3 procent.
Skąd więc niemal dziesięcioprocentowa podwyżka świątecznego koszyka? Ponieważ inflacja żywności jest średnią obejmującą tysiące produktów. Tradycyjne menu Thanksgiving składa się z wąskiej grupy artykułów, których ceny mogą zmieniać się znacznie szybciej.
Indyk kosztuje więcej
Dane USDA z początku listopada pokazują, że funt tradycyjnego, mrożonego indyka ważącego mniej niż 16 funtów sklepy reklamowały przeciętnie po 1.19 dolara. Rok wcześniej były to 93 centy. Różnica wynosi 26 centów za funt, czyli około 28 procent.
Przy piętnastofuntowym ptaku daje to prawie cztery dolary różnicy. USDA porównuje jednak ceny z reklam sklepów, a nie wszystkie kwoty faktycznie płacone przez klientów.
Na ceny wpływa sytuacja na fermach, w tym choroby drobiu, koszty paszy, transportu i pracy. Jednocześnie indyk jest dla supermarketów produktem szczególnym: sieci często sprzedają go w promocji, licząc, że klient kupi również wszystkie dodatki. Dlatego przed samym świętem można natrafić na ceny znacznie niższe od średniej.

Droższe warzywa
Tegoroczne wyliczenia Alabama Extension wskazują również na znaczące wzrosty cen dodatków. Fasolka szparagowa podrożała w porównywanym koszyku z około 1.92 do 3.26 dolara za funt, czyli niemal o 70 procent. Dynia do wypieków kosztowała średnio 3.72 dolara za sztukę wobec 2.37 dolara rok wcześniej, a bataty podrożały o około 17 procent.
Nie wszystkie zmiany są jednak niekorzystne. Według tego samego zestawienia masło staniało o około 21 procent, choć mleko podrożało o 19 procent. Ceny poszczególnych składników potrafią więc iść w przeciwnych kierunkach, nawet jeśli trafiają do tego samego przepisu.
Znaczenie mają także koszty energii, nawozów, transportu, pogoda i dostępność pracowników sezonowych. Przy tanich warzywach nawet niewielka podwyżka może oznaczać duży wzrost procentowy.
Różne wyliczenia
Co roku szerokim echem odbija się ankieta American Farm Bureau Federation, w której wolontariusze sprawdzają ceny standardowego zestawu dań dla dziesięciu osób. W 2025 roku taki posiłek kosztował średnio 55.18 dolara, czyli 5.52 dolara na osobę. Był o 5 procent tańszy niż rok wcześniej, ale wciąż droższy niż w 2019 roku (48.91 dolara).
Badanie Farm Bureau obejmuje konkretną listę produktów: indyka, nadzienie, bataty, bułki, groszek, żurawinę, warzywa, składniki ciasta dyniowego i mleko. Nie uwzględnia wszystkich potraw i napojów.
Nawet przy takim samym menu miejsce zamieszkania ma znaczenie. W ankiecie Farm Bureau za 2025 rok standardowy obiad dla dziesięciu osób kosztował na Południu przeciętnie 50.01 dolara, na Środkowym Zachodzie 54.38, na Północnym Wschodzie 60.82, a na Zachodzie 61.75 dolara. Oddział Farm Bureau w stanie Nowy Jork wyliczył aż 66.06 dolara.
Jak nie przepłacić?
Warto porównać ceny w kilku sieciach i sprawdzić warunki promocji. Tani indyk może wymagać zakupu innych produktów lub posiadania karty lojalnościowej. Można też wybrać mniejszego ptaka, ograniczyć liczbę dodatków i zastąpić część świeżych warzyw mrożonymi lub konserwowymi.
Thanksgiving pozostaje świętem wspólnego stołu, nie konkursem na najbogatsze menu. Statystyki pokazują, że za niektóre tradycyjne potrawy trzeba w tym roku zapłacić więcej. Ale o atmosferze tego dnia nadal nie decyduje długość sklepowego paragonu.
WEM


