W Kolonii Murici, położonej w brazylijskiej prefekturze São José dos Pinhais, od pokoleń odbywa się polonijna Festa da Colheita – święto plonów, uznawane za odpowiednik dożynek. Uroczystość organizowana przez potomków polskich osadników jest jednym z najważniejszych wydarzeń dla polskiej społeczności w południowej Brazylii i stanowi żywe świadectwo tego, jak silnie tradycje przywiezione przez imigrantów znad Wisły zakorzeniły się w południowym regionie tego kraju.
Wiekowe tradycje
Dożynki rozpoczynają się uroczystą mszą dziękczynną za plony, odprawianą po polsku i portugalsku. Kościół Sagrado Coração de Jesus jest na tę okazję dekorowany płodami ziemi, przygotowanymi przez lokalnych rolników. W czasie nabożeństwa wierni składają w darze owoce, warzywa, pieczywo i kwiaty, wyrażając wdzięczność za zbiory oraz prosząc o pomyślność na kolejny rok. Religijny charakter święta pozostaje ważny i nawiązuje do tradycji, które polscy chłopi przywieźli do Brazylii jeszcze w XIX wieku.
Po nabożeństwie rozpoczyna się barwny korowód. Udekorowane traktory, wozy, ciężarówki i konie przemierzają lokalne drogi, przypominając historię polskiego osadnictwa oraz znaczenie pracy na roli dla rozwoju regionu. Mieszkańcy prezentują w korowodzie symbole związane z codziennym życiem pierwszych kolonistów, a uczestnicy parady często prezentują się w strojach ludowych. Uczestnicy parady dzielą się ze zgromadzonymi gośćmi żywnością, co symbolizuje wdzięczność za plony oraz gotowość do dzielenia się nimi z innymi. Szczególne miejsce w obchodach zajmuje prezentacja owoców pracy rolników, które traktowane są jako dar i błogosławieństwo. Organizatorzy dożynek podkreślają, że właśnie wdzięczność, wspólnota i wiara stanowią fundament tego święta.
Dożynki są dla mieszkańców również okazją do prezentacji polskiej kultury. Na scenie występują zespoły folklorystyczne wykonujące tradycyjne tańce i pieśni, a kolejne pokolenia mieszkańców pokazują, że dziedzictwo przodków pozostaje żywe mimo upływu czasu i znacznej odległości od kraju ich pochodzenia. Nieodłączną częścią wydarzenia jest także kuchnia. Podczas święta serwowane są potrawy inspirowane polską tradycją, wśród nich pierogi, które należą do najbardziej rozpoznawalnych symboli kulinarnego dziedzictwa imigrantów. Goście mogą odwiedzać także zabytkowe domy, lokalne muzea, tradycyjne piekarnie czy gospodarstwa rolne, poznając codzienne życie społeczności, która przez dziesięciolecia zachowała wiele elementów dawnej kultury.
Dziedzictwo imigrantów
Nie jest przypadkiem, że właśnie Kolonia Murici stała się miejscem tak silnie związanym z polskim dziedzictwem. Osada została założona w 1878 roku przez polskich imigrantów i do dziś pozostaje jednym z najbardziej rozpoznawalnych ośrodków polonijnych w stanie Paraná. Zlokalizowana około 30 kilometrów od Kurytyby, zwanej najbardziej polską wioską w Brazylii, miejscowość zachowała swój tradycyjny charakter, a doroczne święto plonów jest dla jej mieszkańców okazją do manifestacji wielokulturowej tożsamości regionu.
Historia dożynek w Kolonii Murici jest nierozerwalnie związana z dziejami polskiej emigracji do Brazylii. Kraj ten jest obecnie drugim po Stanach Zjednoczonych największym skupiskiem Polonii na świecie. Pierwsi Polacy pojawili się tam już w XVII wieku, jednak masowa emigracja rozpoczęła się w drugiej połowie XIX stulecia. W latach siedemdziesiątych i osiemdziesiątych XIX wieku do Brazylii wyjechało od 8 do 9 tysięcy Polaków, głównie z zaboru pruskiego. Po proklamowaniu republiki w 1889 roku liczba emigrantów zaczęła gwałtownie rosnąć, a przełom XIX i XX wieku przyniósł prawdziwy exodus. Większość przybyszów osiedlała się na południu, gdzie otrzymywała ziemię pod uprawę. Rolnictwo stało się podstawą ich utrzymania, a jednocześnie ważnym elementem budowania lokalnych wspólnot. Na początku lat dwudziestych XX wieku w Brazylii mieszkało już ponad 100 tysięcy Polaków. Największe skupiska polonijne powstały w stanach: Paraná, Santa Catarina, Rio Grande do Sul i São Paulo.
Tegoroczna Festa da Colheita odbyła się 8 marca. Program tradycyjnie obejmował mszę dziękczynną, barwną paradę, wspólny posiłek z regionalnymi specjałami, występy folklorystyczne zespołu Wawel, koncert i loterię fantową. Jak co roku, wydarzenie zgromadziło mieszkańców okolicznych miejscowości oraz gości, którzy przybyli do Kolonii Murici, by uczestniczyć w jednym z najważniejszych polonijnych świąt w południowej Brazylii.
AD
Fot. Instagram/prefeiturasjp
