14 listopada w Muzeum Niepodległości w Warszawie odbył się IV Światowy Kongres Polaków. Wydarzenie po raz kolejny zgromadziło przedstawicieli nauki, kultury, gospodarki, dyplomacji oraz organizacji polonijnych z całego świata. Tegoroczne hasło spotkania – „Ponad podziałami i ponad granicami” – akcentowało potrzebę dialogu, jedności i solidarnej odpowiedzialności za przyszłość Polski i Polonii.
Wydarzenie zorganizowane przez Stowarzyszenie Światowy Kongres Polaków pod kierownictwem dr Krystyny Krzekotowskiej odbyło się pod honorowym patronatem Marszałka Województwa Mazowieckiego Adama Struzika we współpracy z Muzeum Niepodległości i Fundacją Polonia Union. Patronat naukowy nad wydarzeniem objęli dr Mieczysław Błoński oraz prof. Wawrzyniec Konarski, którzy stworzyli intelektualne zaplecze debat i paneli.
Partnerstwo z Polonią
Jednym z kluczowych wątków kongresu była współpraca środowisk polonijnych z administracją krajową i samorządami. Podkreślano, że otwartość urzędów i nowoczesne standardy obsługi obywateli mają realny wpływ na decyzje życiowe Polaków – zwłaszcza tych, którzy rozważają powrót do kraju.
Zwrócono również uwagę na historyczne znaczenie nowego trendu migracyjnego – po raz pierwszy w dziejach liczba Polaków wracających do ojczyzny przewyższyła liczbę wyjeżdżających. Uczestnicy kongresu podkreślali, że przyjazna polityka wobec Polonii jest nie tylko narzędziem integracji, lecz także inwestycją w przyszłość Polski, dla której wyzwaniem pozostaje odwrócenie negatywnych procesów demograficznych.
Pojednanie ponad granicami
Data tegorocznego kongresu nie była przypadkowa. Wydarzenie odbywało się w 60. rocznicę orędzia biskupów polskich do biskupów niemieckich – dokumentu uznawanego za fundament powojennego europejskiego pojednania. W specjalnym panelu historycy, eksperci i liderzy społeczni dyskutowali o współczesnych wyzwaniach dialogu polsko-niemieckiego oraz o tym, jaką rolę może w tym procesie odegrać Polonia.
Wprowadzeniem do dyskusji był referat Marka Wolskiego, Marszałka Światowego Kongresu Polaków, zatytułowany „Aktualność pojednania polsko-niemieckiego według wizji bł. kard. Stefana Wyszyńskiego”. Prelegent podkreślał, że Polonia – jako globalna wspólnota obecna na styku różnych kultur – może stać się jednym z kluczowych ambasadorów dialogu, zrozumienia i inicjatyw pokojowych.
W panelu uczestniczyła również Anna Ruckheim-von Hassel, Kierownik Referatu Kultury Ambasady Niemiec w Warszawie, której obecność stanowiła ważny symbol pogłębiania polsko-niemieckiej współpracy.
W hołdzie polskiej kulturze
Wydarzenie było także okazją do uczczenia 100. rocznicy śmierci Stefana Żeromskiego – wybitnego pisarza, którego twórczość przez dziesięciolecia kształtowała polską wrażliwość społeczną, patriotyczną i obywatelską. Żeromski, nazywany niegdyś „sumieniem narodu”, stał się symbolicznym patronem tegorocznych debat o odpowiedzialności, solidarności i potrzebie dialogu.
Kongresowi towarzyszyło również uroczyste otwarcie III Światowej Wystawy Polsko-Polonijnej dla Pokoju, w której wielu artystów odniosło się do dziedzictwa Stefana Żeromskiego, czerpiąc inspiracje z jego literackiej refleksji o Polsce i Polakach. Goście kongresu mieli również okazję uczestniczyć w Światowym Balu Polaków, który był okazją do integracji i rozmów w swobodnej atmosferze.
Podczas tegorocznej edycji wydarzenia zaprezentowano również nowy hymn Światowego Kongresu Polaków, premierowo odśpiewany przez Annę Marię Adamiak. Przesłanie utworu – „Nie pytaj, kto ma rację, lecz komu podać dłoń” – nawiązuje do potrzeby integracji Polaków w kraju i na świecie.
Ambasadorowie polskości
Jednym z najważniejszych momentów Kongresu było wręczenie nagród osobom i instytucjom szczególnie zasłużonym dla polskiej diaspory za granicą. Złoty Laur Polonusa otrzymała legenda polskiej sceny muzycznej – piosenkarka Irena Santor, która od lat podkreśla na scenie znaczenie spotkań z Polonią i rolę kultury w budowaniu więzi ponad granicami.
Specjalnie wyróżnienie otrzymała również stacja TVP Polonia, którą doceniono za integrowanie Polaków na całym świecie i rzetelne informowanie o życiu polskiej diaspory w różnych zakątkach globu. Podczas uroczystości uhonorowano także Bogusława Falkowskiego – honorowego ambasadora Światowego Kongresu Polaków, doceniając jego zaangażowanie w promowanie dialogu i współpracy polonijnej.
Integracja i wsparcie
Podczas tegorocznych obrad przypomniano cele, które wyznacza sobie Światowy Kongres Polaków jako międzynarodowa organizacja łącząca Polaków w kraju i poza jego granicami. Do najważniejszych z nich należy umacnianie więzi z Polską, pielęgnowanie polskiej kultury i tradycji, wspieranie międzynarodowej współpracy gospodarczej, naukowej i edukacyjnej, a także obrona praw obywatelskich i promowanie postaw demokratycznych.
AD
