Rodziny często chcą zapewnić bezpieczeństwo finansowe bliskiej osobie z niepełnosprawnością. Jednak przekazanie takiej osobie pieniędzy bezpośrednio, na przykład w drodze spadku, darowizny lub zapisu testamentowego, może zagrozić jej prawu do niektórych świadczeń rządowych. Jednym ze sposobów uniknięcia tego problemu jest ustanowienie specjalnego trustu, określanego w prawie amerykańskim jako Third-Party Special Needs Trust.
Jest to trust finansowany z majątku należącego do osoby innej niż beneficjent, czyli osoba z niepełnosprawnością. Przykładowo rodzic może ustanowić taki trust na rzecz niepełnosprawnego dziecka, a małżonek – na rzecz niepełnosprawnego męża lub żony. Majątek zostaje przekazany do trustu i jest zarządzany przez wyznaczonego powiernika (trustee), który wykorzystuje go na potrzeby beneficjenta, zamiast przekazywać mu środki bezpośrednio.
Prawidłowo sporządzony i zarządzany trust może pomóc zachować prawo do niektórych świadczeń uzależnionych od dochodu i majątku, takich jak Supplemental Security Income (SSI) oraz Medicaid, a jednocześnie zapewnić dodatkowe środki poprawiające jakość życia osoby z niepełnosprawnością.
Dlaczego bezpośrednio otrzymany spadek może wpłynąć na świadczenia?
Niektóre programy pomocy publicznej przewidują ścisłe limity dochodu i majątku osoby ubiegającej się o świadczenia. Przykładowo program SSI co do zasady ogranicza wartość zasobów majątkowych uprawnionej osoby do 2,000 dolarów, z uwzględnieniem określonych wyjątków i wyłączeń wynikających z przepisów.
Jeżeli osoba otrzymująca SSI bezpośrednio odziedziczy pieniądze lub inny majątek, może przekroczyć dopuszczalny limit. W konsekwencji świadczenia mogą zostać zmniejszone, zawieszone lub utracone.
Zasady kwalifikacji do Medicaid różnią się w zależności od kategorii uprawnienia i przepisów obowiązujących w danym stanie. W niektórych sytuacjach bezpośrednie otrzymanie spadku również może wpłynąć na prawo do tego programu.
Powstaje więc trudna sytuacja: rodzina chce pozostawić środki na dodatkową opiekę, terapię, transport, rekreację czy inne potrzeby bliskiej osoby, ale bezpośrednie przekazanie majątku może zagrozić pomocy publicznej, która pokrywa podstawowe koszty jej utrzymania i opieki. Odpowiednio zaplanowany Third-Party Special Needs Trust może stanowić alternatywę dla bezpośredniego przekazania majątku.
W jaki sposób trust pomaga chronić świadczenia?
Majątkiem trustu zarządza powiernik, który jest zobowiązany przestrzegać postanowień dokumentu ustanawiającego trust oraz właściwych przepisów prawa. Powiernik może opłacać z majątku trustu określone towary i usługi, które uzupełniają świadczenia otrzymywane przez beneficjenta. W zależności od warunków trustu i zasad danego programu wydatki mogą obejmować specjalistyczny sprzęt, edukację, podróże, rozrywkę, usługi opiekuńcze oraz inne potrzeby poprawiające samodzielność i jakość życia beneficjenta.
Co do zasady beneficjent nie powinien mieć nieograniczonego dostępu do kapitału trustu. Zamiast przekazywać mu pieniądze bezpośrednio powiernik dokonuje odpowiednich płatności w jego imieniu. Może to pomóc w uniknięciu uznania majątku trustu za zasoby pozostające do dyspozycji beneficjenta na potrzeby ustalania uprawnień do SSI.
Należy jednak zachować ostrożność. Bezpośrednie wypłaty gotówki osobie otrzymującej SSI oraz niektóre płatności dotyczące kosztów mieszkania mogą zmniejszyć wysokość świadczenia. Skutki zależą od rodzaju wydatku i obowiązujących w danym czasie przepisów. Samo nazwanie dokumentu trustem specjalnych potrzeb nie gwarantuje ochrony świadczeń.
Czym różni się trust ustanowiony przez osobę trzecią od innych trustów specjalnych potrzeb?
Jedną z najważniejszych zalet Third-Party Special Needs Trust jest to, że jest on finansowany z majątku osoby innej niż beneficjent. Odróżnia go to od First-Party Special Needs Trust, który finansowany jest z własnego majątku osoby z niepełnosprawnością, na przykład ze spadku, który już bezpośrednio otrzymała, lub z odszkodowania za obrażenia ciała.
W przypadku prawidłowo skonstruowanego trustu ustanowionego przez osobę trzecią co do zasady nie ma obowiązku zwrotu stanowi kosztów Medicaid po śmierci beneficjenta. Dokument trustu może natomiast określać, kto otrzyma pozostały majątek, na przykład inne dzieci, krewni lub organizacje charytatywne. Pozwala to chronić zarówno bezpieczeństwo finansowe osoby z niepełnosprawnością, jak i szersze cele związane z planowaniem spadkowym rodziny.
Dlaczego warto zaplanować trust z wyprzedzeniem?
Third-Party Special Needs Trust można ustanowić za życia fundatora albo przewidzieć jego utworzenie w testamencie lub odwołalnym trustcie rodzinnym, tak aby powstał po śmierci fundatora. Rodzice mogą również odpowiednio skoordynować wskazania beneficjentów w polisach ubezpieczeniowych i rachunkach emerytalnych, aby środki trafiały do trustu, a nie bezpośrednio do dziecka z niepełnosprawnością.
W przypadku niepełnosprawnego małżonka szczególnie ważne jest uwzględnienie sytuacji rodzinnej, dochodów oraz zasad dotyczących własności majątku, ponieważ czynniki te mogą wpływać na uprawnienia do określonych świadczeń.
Współpraca z prawnikiem zajmującym się planowaniem spadkowym i trustami specjalnych potrzeb może pomóc w wyborze odpowiedniego powiernika, przygotowaniu właściwych postanowień dotyczących wypłat oraz skoordynowaniu trustu z pozostałymi dokumentami planowania spadkowego.
Ochrona przyszłości bliskiej osoby
Third-Party Special Needs Trust może być skutecznym narzędziem pozwalającym zapewnić długoterminowe wsparcie finansowe niepełnosprawnemu małżonkowi lub dziecku bez niepotrzebnego narażania prawa do świadczeń uzależnionych od dochodu i majątku. Odpowiednie zaplanowanie i zarządzanie trustem może pomóc uzupełnić pomoc publiczną, chronić majątek rodzinny i zapewnić większy spokój o przyszłość bliskiej osoby. Najważniejsze jest, aby zaplanować trust, zanim majątek zostanie przekazany bezpośrednio beneficjentowi, oraz zadbać o to, by dokument został prawidłowo sporządzony i był administrowany zgodnie z obowiązującym prawem oraz zasadami właściwych programów świadczeń.
Jovita Wysocka Ahava, Esq.
Jovita Wysocka Ahava jest prawnikiem zajmującym się prawem spadkowym. Jest współwłaścicielką Ahava Legacy Law i ma ponad 25 lat doświadczenia w prowadzeniu różnorodnych spraw cywilnych i sądowych. Jej największe sukcesy i osobista satysfakcja jako adwokata wynikają z pomagania klientom i ich rodzinom w zachowywaniu ich dziedzictwa oraz przywracaniu ich życia do normy po poważnym wypadku. Jovita Wysocka Ahava reprezentuje klientów na całej Florydzie. Najlepiej z nią skontaktować pod numerem telefonu (727) 362-1234 lub mailem na jovita@ahavalegacylaw.com.
Ten artykuł ma na celu wyłącznie informacje, a nie porady prawne.
