27 zespołów z trzech kontynentów wzięło udział w XX Światowym Festiwalu Polonijnych Zespołów Folklorystycznych, który odbył się w Rzeszowie. Na scenach stolicy Podkarpacia, ale i okolicznych miejscowości, zaprezentowało się w sumie blisko 700 tancerzy i tancerek reprezentujących Polonię z całego świata. Na koncercie galowym wspólnie zaśpiewali pieśń „Kraj rodzinny matki mej”. Jubileuszowa edycja polonijnego festiwalu pokazała różnorodność polonijnych środowisk, ale i była dowodem na to, że Polska jest tym, co łączy wszystkich, w których bije polskie serce, niezależnie od kraju, w którym mieszkają.
Najsilniejszą ekipę wystawiła Ameryka Północna. Stany Zjednoczone reprezentowało dziesięć zespołów: „Lajkonik”, „Polonia” i „Wesoły Lud” z Chicago, „Wawel” i „Polanie” z Detroit, „Wawel” z Houston, „Krakusy” z Los Angeles, „Galopka” z New Jersey, „Łowiczanie” z San Francisco oraz „Echo z Polski” z Toledo. Siedem grup przybyło na Podkarpacie z Kanady: „Krakusy” i „Polanie” z Calgary, „Polonez” z Edmonton, „Cracovia” z Londynu, „Akademia Białego Orła” z Montrealu oraz „Iskry” z Winnipeg i „Polonez” z Vancouver.
Najdłuższą podróż do Polski odbyli artyści z dalekiej Australii (zespoły „Kujawy” i „Syrenka” z Sydney), Stary Kontynent reprezentowały zespoły z Czech (zespół „Suszanie” z Suchej Górnej), Niemiec („Polonia” z Hanoweru) czy Wielkiej Brytanii (zespół „Orlęta” z Londynu). Gościnnie na w wydarzeniu wzięły udział również formacje z Litwy („Wilia” z Wilna), Czech (Kapela „Lipka” z Czeskiego Cieszyna), Francji (Kapela „Krokus” z Rombas) oraz grupy „Karolinka” i „Vokalinki” z Londynu.
Parada i klucze do miasta
Festiwal trwał bez mała tydzień (15-21 lipca), a prawdziwa inauguracja miała miejsce w piątek, w trzeci dzień imprezy, gdy przez centrum Starego Miasta, tzw. Rzeszowską Paniagą, tradycyjnie przeszedł barwny, roztańczony i rozśpiewany korowód. Setki tancerzy ruszyło spod Pałacu Lubomirskich, by ulicami 3 Maja i Kościuszki dotrzeć na Rynek.
Pod Ratuszem Rzeszowa klucze do bram miasta wręczył przedstawicielom Polonii prezydent miasta Konrad Fijołek. – Będziemy dbać o te klucze i obiecujemy, że Rzeszów będzie wesoły, roztańczony i rozśpiewany – deklarowała Ewa Kornacki z kanadyjskiego zespołu „Ziemia Podlaska”. – Witajcie w Rzeszowie, który Was kocha właśnie za to, jacy jesteście cudowni, za Wasz optymizm, za Wasz uśmiech, za Waszą energię, ale przede wszystkim za to, jak jesteście wierni polskiej kulturze, tradycji – mówił prezydent Rzeszowa.
Podczas oficjalnego otwarcia odczytano list skierowany do uczestników przez prezydenta RP Karola Nawrockiego. Na koniec oficjalnej części przedstawiciele zespołów polonijnych zatańczyli na scenie mazura, po czym odbył się koncert powitalny „Rzeszów wita Polonię”.
Barwna opowieść
W czwarty i piąty dzień festiwal gromadził publiczność na Rynku w Rzeszowie. Każdy występ był wyjątkową opowieścią o pielęgnowaniu polskiej kultury i tożsamości poza granicami kraju, a artyści po raz kolejny udowodnili, że folklor łączy pokolenia i kontynenty.
Zespoły występowały nie tylko w stolicy województwa podkarpackiego. Poszczególne grupy prezentowały swe programy m.in. w takich miastach i miejscowościach jak: Raniżów, Markowa, Trzebownisko, Mielec, Brzozów, Strzyżów, Kolbuszowa, Albigowa, Stalowa Wola, Tuczempy, Iwonicz Zdrój, Błażowa, Ropczyce czy Nowa Dęba.
Niedzielę uczestnicy festiwalu rozpoczęli od udziału w uroczystej mszy świętej w Katedrze Rzeszowskiej. Liturgii w intencji Polonii i Polaków rozsianych po świecie przewodniczył ordynariusz rzeszowski biskup Jan Wątroba. Wspólna modlitwa zgromadziła artystów, mieszkańców miasta oraz przedstawicieli władz państwowych i samorządowych. W nabożeństwie uczestniczyła m.in. wojewoda podkarpacki Teresa Kubas-Hul.
Na zakończenie nabożeństwa po raz pierwszy w historii wręczono pamiątkowe statuetki imienia Jana Pakosławica – założyciela Rzeszowa. Wyróżnienia przyznawane są za wkład w budowanie i promowanie polskości poza granicami kraju oraz wspieranie ruchu polonijnego. Jednym z pierwszych laureatów nagrody został biskup Jan Wątroba. Drugie wyróżnienie trafiło do rąk reprezentantów zespołu „Wesoły Lud” z Chicago, który na festiwal do Rzeszowa przyjechał po raz 14.
Wizyta u marszałka
W ostatni dzień festiwalu w Podkarpackim Centrum Innowacji (PCI) odbyło się spotkanie delegacji XX ŚFPZF z Władysławem Ortylem. Marszałek województwa podkreślił silne więzi regionu z Polonią oraz zaznaczył, że wybór PCI symbolizuje łączenie nowoczesności i rozwoju z szacunkiem do tradycji. Dziękując za zaangażowanie w pielęgnowanie polskiego dziedzictwa, wspomniał o swojej obecności na Paradzie Konstytucji 3 Maja w Chicago w roli Marszałka Honorowego, dziękując za jej współorganizację Łucji i Janowi Kopciom.
W trakcie spotkania głos zabrali również zaproszeni goście. Jarosław Narkiewicz, przewodniczący Rady Polonii Świata, zwrócił uwagę, że wizyty w dynamicznie rozwijającej się Polsce zachęcają młodych przedstawicieli Polonii do rozważenia powrotu do kraju przodków.
Festiwal zwieńczył czterogodzinny Koncert Galowy „Przez świat do Rzeszowa”. Hala Podpromie szczelnie wypełniła się widzami. Wśród nich obecna była Małgorzata Kidawa-Błońska, marszałek Senatu, która objęła wydarzenie patronatem honorowym. – Tyle kolorów, tyle energii, tyle radości! To po prostu wspaniały widok. Dziękuję Wam wszystkim za to, że na całym świecie pielęgnujecie polską kulturę, polskie tradycje i język polski. Jesteście wspaniałymi ambasadorami Polski na całym świecie – mówiła marszałek Senatu.
Ogromne wrażenie na zgromadzonej widowni wywarły występy wokalne. Artyści wykonywali zarówno tradycyjne pieśni ludowe, jak i utwory patriotyczne. Podniosłym momentem było odśpiewanie „Roty”, którą widownia wysłuchała na stojąco. Nie mniejsze wrażenie zrobił fragment legendarnych „Murów” Jacka Kaczmarskiego.
W części koncertu nawiązującej do wojennego fragmentu historii Polski tancerze ustawili się z flagą, tworząc żywy obraz przywodzący na myśl słynne dzieło Eugène’a Delacroix „Wolność wiodąca lud na barykady”.
Kowbojska składanka
Podczas gali nie mogło braknąć koncertu „Folklor narodów świata” (wcześniej „Tańce i Pieśni Krajów Zamieszkania”), na który zespoły przygotowały programy prezentujące inne kultury. Osobny aplauz wzbudził występ cowboy medley, podczas którego tancerze wykonywali efektowne akrobacje, zmieniając sceniczne widowisko w sportowy pokaz. Publiczność głośno biła też brawa po występie do przeboju „Singing in the rain” z użyciem kolorowych parasolek czy po prezentacji dynamicznego charlestona.
Zaprezentowano również choreografie mniej znane przeciętnemu widzowi: przy tańcach meksykańskich na scenie barwnie wirowały szerokie suknie, a egzotyczny rytm bębnów towarzyszący tańcom ludów Oceanii raz po raz pobudzał widzów do głośnego wiwatowania.
Finał koncertu miały symboliczny charakter. Wszyscy uczestnicy wydarzenia połączyli się we wspólnym wykonaniu pieśni „Kraj rodzinny matki mej”. Utwór podsumował cały festiwal, podkreślając to, co łączyło każdą osobę obecną tego wieczoru w Hali Podpromie – korzenie, tradycja i poczucie wspólnoty.
opr. tom
Fot. upwp.pl
Blisko 60 lat historii
ŚFPZF odbywa się w Rzeszowie zazwyczaj co 3 lata. Jego historia sięga 1969 roku i jest związana z rzeszowskim oddziałem „Wspólnoty Polskiej”, Domem Polonii pełniącym funkcję biura organizacyjnego i z Wojewódzkim Domem Kultury. Inicjatorami festiwalu byli: dziennikarz Lubomir Radłowski, ówczesny dyrektor WDK Czesław Świątoniowski oraz choreograf i animator kultury Roman Broż. Przez prawie 60 lat na festiwalu wystąpiło blisko 200 zespołów z 24 krajów i 5 kontynentów. Łączna liczba tancerzy wyniosła ponad 20 tysięcy.
Wyróżnienia od marszałka
Podczas spotkania delegacji XX ŚFPZF z Władysławem Ortylem, marszałkiem województwa podkarpackiego, nastąpiło wręczenie pamiątkowych statuetek dla przedstawicieli zespołów polonijnych i wyróżnień indywidualnych. Te drugie otrzymali: Jarosław Narkiewicz – przewodniczący Rady Polonii Świata, Tadeusz Pilat – wiceprzewodniczący RPŚ, Małgorzata Kwiatkowska – prezes Kongresu Polonii Australijskiej, Barbara Wojda – prezes Europejskiej Unii Wspólnot Polonijnych, Dominik Roszak – prezes Kongresu Polonii Kanadyjskiej, Łucja Kopeć – przewodnicząca Związku Klubów Polskich, Jan Kopeć – honorowy przewodniczący Związku Klubów Polskich. Dodatkowo, za ogromny wkład w organizację wydarzeń dla Polonii, wyróżnieni zostali prof. dr hab. Aleksander Bobko (prezes rzeszowskiego Oddziału Stowarzyszenia „Wspólnota Polska”) i Jakub Izdebski (dyrektor WDK).
