Ponad tysiącletnia tradycja ożyje w Krakowie po raz kolejny we wtorek po Wielkanocy. Wczesnośredniowieczna osada pełna aktywności i barwnych postaci, słowiańskie obrzędy i wielka bitwa – wszystko to czeka na żądnych przygód gości tradycyjnego święta Rękawki na kopcu Krakusa. Wydarzenie odbędzie się już 22 kwietnia, w godz. 11.30-18.00. Hasło przewodnie tegorocznego święta – „Chrobry przejmuje Kraków” – nawiązuje do obchodzonej w tym roku rocznicy Tysiąclecia Królestwa Polskiego.
Pradawna tradycja
Święto Rękawki to jedno z najstarszych i najbardziej tajemniczych świąt obchodzonych w Krakowie. Jego korzenie sięgają czasów pogańskich i związane są z kultem zmarłych oraz nadejściem wiosny. Obecnie Rękawka odbywa się we wtorek po Wielkanocy na Kopcu Krakusa, gdzie organizowane są historyczne inscenizacje, jarmarki oraz pokazy dawnych rzemiosł.
Nazwa święta pochodzi prawdopodobnie od słowa „rękaw”, co według legendy odnosi się do sposobu usypywania Kopca Krakusa – według podań dawni mieszkańcy Krakowa nosili ziemię na kopiec właśnie w rękawach. Istnieje także teoria łącząca nazwę z czeskim słowem rakev (trumna), co może wskazywać na jego żałobny charakter.
Pierwotnie Rękawka była obrzędem zadusznym, związanym z oddawaniem czci zmarłym przodkom. Wierzono, że dusze potrzebują pożywienia, dlatego na wzgórzach rzucano chleb, jajka i inne dary. Z czasem tradycja ta uległa chrystianizacji, ale do XIX wieku istniał zwyczaj rozdawania jedzenia ubogim, co nawiązywało do dawnych ofiar składanych dla duchów.
Obecnie święto ma charakter widowiskowy – na Kopcu Krakusa organizowane są pokazy walk wojów, rekonstrukcje historyczne oraz targi rzemieślnicze. Można zobaczyć, jak żyli dawni Słowianie, posłuchać pieśni barda czy spróbować tradycyjnych potraw. To wyjątkowe święto łączy historię z folklorem i jest świetną okazją do poznania przedchrześcijańskich tradycji Polski.
Choć dzisiejsza Rękawka to już bardziej festyn niż dawny rytuał, wciąż przypomina o pradawnych wierzeniach i zwyczajach naszych przodków, czyniąc Kraków miejscem, gdzie historia ożywa każdego roku.
„Chrobry przejmuje Kraków”
Tegoroczne obchody święta odbędą się pod hasłem – „Chrobry przejmuje Kraków”, co zobrazuje widowisko teatralne ukazujące przejęcie grodu. Pod kopcem Krakusa będzie można przenieść się w czasie o całe milenium i zobaczyć jak wyglądało życie we wczesnośredniowiecznej osadzie, jakich pełno było wokół miasta. Duchy przeszłości ożyją w tematycznych wioskach i pobliskich gaikach kopca. Na własne oczy będzie można zobaczyć tradycyjne rzemiosła, stroje z epoki i średniowieczne obrzędy odprawiane z okazji nadejścia wiosny. Nie zabraknie strawy oraz napitków wszelakich przygotowywanych według przepisów naszych przodków. Miłośnicy militariów będą mogli obejrzeć jak wyglądały średniowieczne potyczki zbrojne. Integralnym elementem imprezy są występy artystyczne bardów oraz zespołów folkowych czerpiących inspiracje z muzyki średniowiecznej, w tym roku usłyszymy występ folkrockowego zespołu Żmij, swoją twórczością nawiązującego do mitologii słowiańskiej. Muzycy zagoszczą na scenie Rękawki, gdy słońce zacznie chylić się ku zachodowi, zamykając tym samym swoim występem obchody święta.
Nie zabraknie również tradycyjnych elementów programu: obrzędu rozpalenia ognia na szczycie kopca Krakusa, biegu wojów w pełnym uzbrojeniu dookoła kopca, prezentacji przybyłych drużyn, wróżby z wielkiego kołacza na pomyślność grodu Krakowa. Kulminacyjnym elementem wydarzenia będzie wielka bitwa wojów – starcie wojsk Chrobrego z Czechami. Dwie potężne armie staną naprzeciw siebie u stóp kopca Krakusa, skrzyżują miecze, topory i tarcze – nie szczędząc sił będą walczyć o zwycięstwo.
Festyn i inne atrakcje
Odwiedzający będą mogli zaopatrzyć się w rozmaite dobra nawiązujące do motywów wczesnośredniowiecznych oraz odwiedzić specjalne stoisko z gadżetami związanymi z tradycyjnym świętem Rękawki. W tym roku na stoisku będzie można zdobyć kolejną edycję magnesu (wraz z poprzednimi), drewniane modele do składania, okolicznościowe przypinki i akcesoria oraz publikacje książkowe dla młodszych i nieco starszych – w tym wspaniałą, bogato ilustrowaną pozycję opisującą dzieje święta, autorstwa Ewy Kubicy-Kabacińskiej.
Nie zabraknie atrakcji przygotowanych specjalnie dla małych osadników. W strefie dla dzieci odbędą się zajęcia zielarskie, warsztaty lepienia z gliny, warsztaty kaligrafii i pisania gęsim piórem. W osadzie przygotowane będą również aktywności fizyczne dla najmłodszych – bieg z przeszkodami, wyścigi w workach, przeciąganie liny, slalom pomiędzy plastrami drewna, rzut sakiewką do celu, łowienie rybek, rzucanie obręczą do palików, wyścigi na nartach trzyosobowych. Ponadto mali wojowie chętni spróbować się w boju będą mogli uczynić to w Strefie Młodego Wikinga, w której czeka ich trening na bezpieczne miecze go-now, bitwy drużynowe, przymierzanie pancerzy (hełmy, tarcze, miecze, topory, włócznie, kolczugi, pancerz lamelkowy), zdjęcia pamiątkowe na tronie Jarla Wikingów, turniej małych wojów. Wiele dobra spotkać może również gości na stoiskach partnerów wydarzenia: Muzeum Archeologicznego, Muzeum Krakowa – Muzeum Podgórza, Rady Dzielnicy XIII oraz Wydawnictwa ZNAK promującego książkę „Chrobry Rex. Pierwszy z królów” autorstwa Michaela Morysa-Twarowskiego.
Krakow.pl, WEM
