Cała historia chrześcijaństwa zaczęła się w Jerozolimie. To właśnie tutaj, na ulicach miasta, Jezus Chrystus obarczony krzyżem przemierzał Drogę Krzyżową, będąc świadkiem ludzkiego cierpienia i odrzucenia. Kulminacją jego męki była Golgota – miejsce ukrzyżowania, gdzie oddał swoje życie za wszystkich ludzi. Wydarzenie, które miało miejsce ponad dwa tysiące lat temu, wciąż przyciąga do Jerozolimy miliony wiernych, chcących osobiście przejść Via Dolorosa i odwiedzić Bazylikę Grobu Pańskiego.
Według Biblii, to właśnie w Jerozolimie Syn Boży został przedstawiony ludowi jako jego król, ale ówcześni przywódcy odrzucili go, oskarżyli i doprowadzili do skazania na śmierć. Jezus został ukrzyżowany na Golgocie, jego ciało złożono do pobliskiego grobu, a trzy dni później zmartwychwstał. Tak narodził się najważniejszy fundament wiary chrześcijańskiej.
Dziś, tak jak przed setkami lat, Jerozolima jest miejscem łączącym w sobie liczne kultury i religie. Chrześcijanie, Żydzi i muzułmanie od wieków współżyją w tym niezwykłym mieście, nadając mu niepowtarzalnego charakteru. Ich wpływy można odnaleźć w postaci zabytków i miejsc kultu ważnych dla trzech największych religii świata.
Wielkanoc w Świętym Mieście
Wielkanoc to czas, kiedy wyznający chrześcijaństwo pielgrzymi z całego świata odwiedzają miejsca, w których rozegrały się najważniejsze wydarzenia zapisane w Nowym Testamencie. Dla chrześcijan Jerozolima to miejsce, gdzie Jezus spędził swoje ostatnie dni na ziemi.
Obchody Wielkiego Tygodnia w Jerozolimie są niezwykle uroczyste. W Niedzielę Palmową pielgrzymi niosą gałązki palmowe, przechodząc ze Wzgórza Oliwnego do kościoła św. Anny. W Wielki Czwartek w Bazylice Wszystkich Narodów w ogrodzie Getsemani odbywa się Liturgia Świętej Godziny, a Ewangelia czytana jest w różnych językach, w tym po polsku i angielsku.
Wielki Piątek to moment kulminacyjny Wielkiego Tygodnia. Tego dnia procesja wiernych przemierza Drogę Krzyżową, znaną też jako Via Dolorosa, która biegnie prawie tymi samymi ulicami, którymi wg podań szedł Jezus. Nabożeństwo zaczyna się przy szkole muzułmańskiej, gdzie stała twierdza Piłata, a kończy w Bazylice Grobu Pańskiego, w której odmawiane są cztery ostatnie stacje. Przy grobie celebrowane jest także Misterium Paschalne – od ukrzyżowania po pogrzeb. W tym miejscu odbywa się również symboliczne zdjęcie figury Jezusa z krzyża, zawinięcie w całun, złożenie na Kamieniu Namaszczenia, a następnie do grobu w kaplicy, którą wybudowano z głazu zamykającego prawdziwą mogiłę.
Sobota to czas oczekiwania na zmartwychwstanie. W nocy z soboty na dzielę wierni okrążają pusty Grób Pański w procesji rezurekcyjnej, czekając na wypowiadane przez kapłana słowa „Alleluja, Chrystus zmartwychwstał”. W niedzielę w bazylice odbywa się procesja wokół pustego grobu. W Wielkanocny Poniedziałek uroczystości celebrowane są w Emaus (dzisiaj Qubeibeh), gdzie błogosławiony jest chleb.
Turystyka w cieniu wojny
W Świętym Mieście można znaleźć liczne miejsca znane z Biblii: Wzgórze Syjon z Wieczernikiem, kościołem Zaśnięcia Najświętszej Marii Panny i grobem króla Dawida, kościół św. Piotra in Gallicantu, wybudowanym w miejscu, w którym Piotr apostoł wyparł się Jezusa oraz Górę Oliwną z Kaplicą Wniebowstąpienia, najstarszym żydowskim cmentarzem i kościołem Pater Noster.
Stare Miasto otaczają mury z bramami, m.in. Złotą Bramą, przez którą ma przybyć Mesjasz. Współczesne oblicze miasta to również nowoczesny kompleks z modernistycznym budynkiem Knesetu oraz liczne muzea. W Jerozolimie znajduje się również znany na całym świecie Instytut Yad Vashem, poświęcony Sprawiedliwym Wśród Narodów Świata. Z Jerozolimy jest też niedaleko do Nazaretu, w którym znajduje się muzeum czasów Jezusa, Herodionu z fortecą Heroda i Cezarei z kompleksem starożytnych wykopalisk.
Choć Jerozolima pozostaje jednym z najważniejszych na świecie celów pielgrzymek chrześcijan, to aktualna sytuacja polityczna sprawia, że podróż do Izraela wiąże się z ryzykiem. Ministerstwo Spraw Zagranicznych Polski oraz Ambasada USA w Izraelu od 2024 roku odradzają podróże do tego kraju, zwłaszcza w rejonach przygranicznych oraz w samej Jerozolimie.
Zalecana rozwaga
Od października 2023 roku Izrael znajduje się w stanie wojny z Hamasem, co skutkuje atakami rakietowymi i napięciami społecznymi. Terytorium kraju pozostaje zagrożone zamachami terrorystycznymi, a w większych miastach, takich jak Jerozolima, dochodzi do demonstracji i starć. Ambasada USA, w komunikacie wydanym 22 marca 2025 r., podtrzymuje pomarańczowy alert przed podróżą, podkreślając ryzyko nagłych ataków i możliwych ograniczeń w ruchu lotniczym.
Mimo to międzynarodowe biura podróży wciąż oferują wyjazdy do Izraela, a niektórzy pielgrzymi i turyści decydują się na wizytę pomimo zagrożeń. Jak podaje Rzeczpospolita, po wybuchu konfliktu z Hamasem w 2023 r. liczba turystów odwiedzających Izrael spadła z 304,1 tysiąca we wrześniu do 89.7 tysiąca w październiku i 38,3 tysiąca w listopadzie. W grudniu już jednak ponownie wzrosła do 52.8 tysiąca. Izraelczyków szczególnie cieszył wzrost ruchu turystycznego ze Stanów Zjednoczonych.
Podróż do Jerozolimy w okresie Wielkanocy to niezapomniane przeżycie duchowe. Miasto, w którym rozegrały się kluczowe wydarzenia chrześcijaństwa, tętni wtedy życiem i wypełnia się modlitwą. Jednak w obecnej sytuacji decyzja o wyjeździe wymaga rozwagi. Każdy turysta powinien śledzić komunikaty rządowe, wykupić ubezpieczenie uwzględniające ryzyko działań wojennych i zachować szczególną ostrożność w miejscach publicznych.
Alicja Dębek
