poniedziałek, 17 maja, 2021
Strona głównaDziałyZwyczajeTradycja Palmowej Niedzieli

Tradycja Palmowej Niedzieli

W wielu miejscowościach w Polsce odbywają się konkursy na najdłuższą i najpiękniejszą palmę wielkanocną. Fot. Archiwum WEM

Początek Wielkiego Tygodnia wyznaczany jest przez szczególne święto. Ustanowione zostało na pamiątkę przybycia Chrystusa do Jerozolimy. Daje ono początek wzmożonym przygotowaniom duchowym, które kończy Triduum Paschalne. Szczególny dzień, o którym mowa, to Niedziela Palmowa. Związany jest z nią szereg tradycji i obrzędów wpisujący się w jej symbolikę. Jednym z najbardziej znanych zwyczajów jest przygotowywanie palm wielkanocnych. Skąd się wziął? Jaka jest jego historia? Oto wszystko, co trzeba wiedzieć o święcie rozpoczynającym Wielki Tydzień.

Historia święta

Pierwsze znane zapisy wspominające tradycje Niedzieli Palmowej pochodzą już z lat 80. IV wieku. Wzmianki te pojawiły się w przekazach pątniczki Egerii. Kolebką obchodów święta była oczywiście Jerozolima. To stąd tradycja Niedzieli Palmowej rozprzestrzeniła się na pozostałe kraje wschodniej kultury chrześcijańskiej. Z czasem, jeszcze w okresie średniowiecza, dotarła także do Polski. Zgodnie z obowiązującym zwyczajem katolicy – na pamiątkę wiernych witających palmowymi liśćmi Jezusa w Świętym Mieście – przynoszą w tym szczególnym dniu palmy do kościoła, gdzie zostają poświęcone przez kapłana. Warto dodać, że symbolizują one odradzające się życie, co ściśle związane jest z wydźwiękiem świąt Wielkanocnych. Tradycja ta sięga VII wieku i pojawiła się na ziemiach obecnie należących do Francji. Do tego czasu Niedziela Palmowa wiązała się jedynie z wywodzącymi się z Jerozolimy procesjami.

Tradycja przygotowywania palm

Polska tradycja związana z Niedzielą Palmową stoi przygotowaniem własnoręcznie zrobionych palm. Zwyczaj ten, choć nie cieszący się wszędzie jednakową popularnością, jest żywy w wielu miejscach na terenie całego kraju. Wiążą się z nim konkursy, w których wybiera się najbardziej efektowne palmy wielkanocne. Tradycja ich własnoręcznego wyrabiania szczególnie bogata jest na Kurpiach w parafii Lipniki, Nysie oraz w małopolskich Limanowej i Lipnicy Murowanej. To właśnie tu corocznie organizowane są najbardziej znane konkursy na najdłuższą i najpiękniejszą palmę wielkanocną.

Różny rejon, różne palmy

Warto podkreślić, że choć zwyczaj przygotowywania palm wielkanocnych jest znany na terenie całej Polski, metody wykonywania i wygląd samych palm różnią się między sobą w zależności od rejonu. Wśród najpopularniejszych technik i wzorów można wyróżnić trzy najbardziej rozpoznawane. Mowa o palmach góralskich, kurpiowskich i wileńskich.

Tradycyjne palmy góralskie wykonuje się z pęku gałązek wierzbowych, wiklinowych lub leszczynowych. Zwieńczeniem palmy tego typu jest czubek zrobiony z bazi i jedliny, ozdabiany kolorowymi kwiatami z bibuły i wstążkami. Dla porównania podstawą palmy kurpiowskiej jest pień ściętej jodły lub świerka. Oplata się go na całej długości widłakiem, gałązkami wrzosu i borówek, a na koniec przyozdabia sztucznymi kwiatami i wstążkami. Czubek palmy kurpiowskiej pozostaje zielony. Z kolei palemki wileńskie są najbardziej rozpowszechnionym i rozpoznawanym typem palm wielkanocnych w Polsce. Wykonuje się je na bazie kłosów ozdobionych zaplecionymi suszonymi kwiatami z mchem i trawami.

Konkursy na najpiękniejsze palmy

Co roku w różnych rejonach Polski w Niedzielę Palmową odbywają się konkursy, w których wyłaniane są najpiękniejsze i największe palmy wielkanocne. Najbardziej znany organizowany jest w Lipnicy Murowanej w województwie małopolskim. Jego tradycja sięga 1958 roku, a w tym roku zalicza on pocovidowy powrót w swojej tradycyjnej formie, choć bez udziału publiczności i towarzyszących mu wydarzeń. Warto przypomnieć, że w zeszłym roku konkurs został odwołany z powodu pandemii – jedynie niewielka jego część mogła zostać zrealizowana przez internet. W tym roku, pomimo nadal obowiązujących obostrzeń, organizatorzy podjęli decyzję o powrocie do bardziej tradycyjnej formy konkursu.

– Istota samego konkursu nie ulega zmianie. Powołana komisja artystyczna oceni palmy w pięciu kategoriach. Najlepsi wykonawcy zostaną nagrodzeni, a lipnickie dziedzictwo kulturowe prezentować będziemy poprzez media społecznościowe, strony internetowe, a także relacje prasowe, radiowe i telewizyjne – poinformowali organizatorzy wydarzenia.

62. Konkurs Lipnickich Palm odbędzie się 28 marca 2021 r. na rynku. Nie będą towarzyszyły mu tradycyjne występy artystyczne ani jarmark ze stoiskami m.in. z rękodzielnictwem.

Anna Miler

spot_img

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here

Najpopularniejsze

Ostatnio dodane

- Advertisment -