Salwa honorowa, Apel Poległych, defilada i modlitwa za tych, którzy walczyli o wolność Polski – w niedzielę, 16 sierpnia, Amerykańska Częstochowa w Doylestown stała się miejscem jednego z najważniejszych polonijnych spotkań poświęconych pamięci polskich żołnierzy. W obchodach zorganizowanych przez Stowarzyszenie Weteranów Armii Polskiej w Ameryce uczestniczyli weterani, przedstawiciele Wojska Polskiego, organizacji polonijnych, szkół i harcerstwa oraz licznie przybyła Polonia.
Na cmentarzu
Uroczystości rozpoczęły się na Cmentarzu Weteranów, gdzie uczestnicy oddali hołd żołnierzom spoczywającym na amerykańskiej ziemi. Nekropolia przy Narodowym Sanktuarium Matki Bożej Częstochowskiej obejmuje m.in. wydzieloną część weteranów, nazywaną „Polskim Arlington”, w której pochowani są polscy żołnierze i weterani. Cmentarz jest ważnym miejscem pamięci historycznej Polonii, a odbywające się tam uroczystości wojskowe przypominają o kolejnych pokoleniach Polaków służących ojczyźnie.
Następnie uczestnicy przeszli przed Sanktuarium. Podczas uroczystego apelu zabrzmiały hymny narodowe, odczytano Apel Poległych i oddano salwę honorową. Po przeglądzie pododdziałów delegacje złożyły kwiaty, a tę część obchodów zakończyła defilada.
Ważna rocznica
Obchody nawiązywały do przypadającego dzień wcześniej Święta Wojska Polskiego, obchodzonego w rocznicę zwycięskiej Bitwy Warszawskiej 1920 roku. Walki z 12-15 sierpnia były jednym z przełomowych momentów wojny polsko-bolszewickiej i doprowadziły do odparcia ofensywy Armii Czerwonej. Święto Żołnierza ustanowiono po raz pierwszy w 1923 roku, natomiast współczesne Święto Wojska Polskiego zostało przywrócone ustawą w 1992 roku.
Podczas uroczystości przypominano także ogromny udział Polonii amerykańskiej w walce o niepodległość. Tysiące ochotników ze Stanów Zjednoczonych i Kanady opuszczały rodziny i miejsca pracy, aby wstąpić do polskich formacji wojskowych i walczyć za kraj przodków.
Msza i pamięć
Kolejnym punktem programu była msza święta w Sanktuarium Matki Bożej Częstochowskiej. W homilii o. dr Krzysztof Wieliczko nawiązał do słów św. Jana Pawła II, przypominając, że wolność nie jest wartością daną raz na zawsze, lecz wymaga troski i odpowiedzialności oraz przekazywania jej znaczenia kolejnym pokoleniom.
Po nabożeństwie odczytano list napisany przez Agnieszka Jędrzak w imieniu prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Karola Nawrockiego, list od wicepremiera i ministra obrony narodowej Władysława Kosiniaka-Kamysza oraz list Heleny Knapczyk, naczelnej prezes Korpusu Pomocniczego Pań przy Stowarzyszeniu Weteranów Armii Polskiej w Ameryce.
Honorowi goście
Wśród gości honorowych znaleźli się Anna Maria Anders, córka gen. Władysława Andersa i była ambasador RP we Włoszech, płk Jacek Molenda, zastępca attaché obrony Ambasady RP w Waszyngtonie, kmdr Albert Proszowski, starszy doradca wojskowy w Stałym Przedstawicielstwie RP przy ONZ w Nowym Jorku, oraz Fryderyk Dammont, Sybirak i weteran II wojny światowej.
W obchodach uczestniczyli członkowie Stowarzyszenia Weteranów Armii Polskiej w Ameryce i siostrzanego Korpusu Pomocniczego Pań, przedstawiciele Związku Sokolstwa Polskiego w Ameryce, oficerowie Wojska Polskiego, przedstawiciele korpusu dyplomatycznego, Kadeci Pułaskiego, harcerki i harcerze oraz reprezentanci innych organizacji i instytucji polonijnych.
Centralę Polskich Szkół Dokształcających w Ameryce reprezentowały Danuta Eichler i Agnieszka Kasprzak. Obecni byli także przedstawiciele zrzeszonych w CPSD placówek: Polskiej Szkoły im. św. Stanisława Kostki w Wallington, NJ oraz Polskiej Szkoły Dokształcającej Gniazda 946 Sokołów Polskich w Ameryce w Manville, NJ.
Niedzielne spotkanie było nie tylko wojskowym ceremoniałem i przypomnieniem ważnej rocznicy. Było przede wszystkim hołdem dla ludzi, którzy walczyli o niepodległość Polski, oraz przypomnieniem, że historia polskiego żołnierza jest także częścią historii Polonii w Stanach Zjednoczonych.
WEM
Fot. CPSD, Hufiec Podhale USA, J. Kopala
